ይህ የሙከራ ፕሮግራም ትኩረቱን በኤአይ (AI) የእሴት ሰንሰለት ላይ ማለትም በአረንጓዴ ኮምፒውት፣ በክህሎት ልማት እና በውሂብ ላይ የሚያደርግ ሲሆን፤ ይህም በኤነርጂ፣ በግብርና፣ በጤና፣ በውሃ፣ በትምህርትና ሥልጠና እንዲሁም በመሠረተ-ልማት ውስጥ ባሉ የአገር ውስጥ የኤአይ ሥነ-ምህዳሮች ማዕቀፍ ውስጥ የሚተገበር ነው።
ፕሮግራሙ አሁን ካሉ ጥረቶች የተገኙ ልምዶችን በመጠቀም አዳዲስ የአጋርነት ሞዴሎችን ለማግኘትና ለማስፋት የሚሠራ ሲሆን፤ በተመሳሳይ ጊዜ ስለ ውሂብ ፈቃድ አሰጣጥ፣ ስለ ማኅበረሰብ ባለቤትነት፣ እና የግሉ ዘርፍ የሕዝብ የጋራ መጠቀሚያ ሀብቶችንና እሴቶችን በመፍጠር ረገድ ስላለው ሚና የሚነሱ ወሳኝ ጥያቄዎችን ለመመለስ ይጥራል።
በአፍሪካ የሚገኙ ጀማሪ ኩባንያዎች በዋና ዋና ዘርፎች ውስጥ የኤአይ የትርጉም መሣሪያዎችን እና አነስተኛ የቋንቋ ሞዴሎችን ለመገንባት በዲጂታል የተቀረጹ የቋንቋ ውሂቦችን በአሁኑ ወቅት በጥቅም ላይ ማዋል ጀምረዋል። ለምሳሌ ያህል በጤናው ዘርፍ የቋንቋ ሞዴሎች መረጃን በቀላሉ ለማግኘት የሚያስችሉ ሲሆን፣ በተለይም በእናቶች ጤና ዙሪያ ከፍተኛ እገዛ እያደረጉ ይገኛል። በግብርናው ዘርፍ ደግሞ የቋንቋ ሞዴሎች ገበሬዎች ወቅታዊ የገበያ መረጃዎችን መሠረት በማድረግ የተሻሉ ውሳኔዎችን እንዲያሳልፉ እየረዱ ነው። በፋይናንስ ዘርፍም እነዚህ መሣሪያዎች በአገር ውስጥ ቋንቋዎች የፋይናንስ አገልግሎቶችን በቀላሉ ለማግኘት ምቹ ሁኔታዎችን እየፈጠሩ ይገኛሉ።
ምንም እንኳን የኤአይ ቴክኖሎጂ ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተለመደ የመጣ ቢሆንም፤ የቋንቋ ሞዴሎችን እና የንግግር ማወቅ መተግበሪያዎችን ጨምሮ በርካታ የኤአይ መፍትሔዎች በአፍሪካ ቋንቋዎች አይገኙም፣ ወይም ደግሞ አስተማማኝ የደኅንነት ጥበቃ የላቸውም። ይህም ለዘላቂ የኢንዱስትሪ ልማት፣ ለፈጠራ ሥራዎች እና ለአገር ውስጥ የኤአይ ገበያዎች የሚኖሩ ዕድሎችን ውስን ያደርጋቸዋል። ይህ የሙከራ ፕሮግራም እንደ «AI4Development» ያሉ የለጋሾች ቡድን፣ እንዲሁም እንደ «Masacane»፣ «AfriLabs» እና የአገር ውስጥ ዩኒቨርሲቲዎች ያሉ የኤአይ ማኅበረሰቦች የአገር ውስጥ ቋንቋዎችን በዲጂታል መልክ ለመቅረጽና ለመጠበቅ እያደረጉ ያሉትን ቀጣይነት ያላቸውን ጥረቶች ዕውቅና ይሰጣል፤ እንዲሁም የዚህ ፕሮግራም አካል በመሆን ከእነሱ ለመማር እና ከእነሱ ጋር አብሮ ለመሥራት ያለማል።
በኤአይ (AI) አማካኝነት ዕድገቶችን ማምጣት እና ለሁሉም ሰው የተሻለ የወደፊት ሕይወትን መፍጠር፤ የአገር ውስጥ ቋንቋዎችን በዲጂታል መልክ ለመቅረጽ የሕዝብን ጥቅም ማዕከል ባደረጉ አጋርነቶች ላይ መመሥረትን ይጠይቃል። በመላው አፍሪካ የዲጂታል ሥነ-ምህዳሮችን ማጠናከር፤ የበለጸገ ባህላዊ ቅርሱን ጠብቆ በመቆየት አህጉሪቱ በፈጠራ ሥራዎች ላይ ግንባር ቀደም እንድትሆን እና የኢኮኖሚ ዕድገትን እንድታፋጥን የሚያስችል ትልቅ የለውጥ ዕድል ይፈጥራል።
በኤአይ ሃብ ለዘላቂ ልማት የጋራ ንድፍ (AI Hub for Sustainable Development Co-Design) አማካኝነት፤ ይህ የሙከራ ፕሮግራም ከአፍሪካ ቀጣዩ ትውልድ የኤአይ ሥራ ፈጣሪዎች፣ ፈጣሪዎች እና መሪዎች ጋር በጋራ በመሥራት አጋርነት የሚፈጠርባቸውን ዘርፎችና ዕድሎች ለመለየት ከግሉ ዘርፍ እና ከሌሎች ባለድርሻ አካላት ጋር ለመገናኘት ይጥራል። ይህም የአፍሪካ ዲጂታል የወደፊት ዕጣ ፈንታ ፍትሐዊና የበለጸገ እንዲሆን ያረጋግጣል።
ይህ የሙከራ ፕሮግራም ለዘላቂ ልማት የኤአይ ሃብ የጋራ የንድፍ ቀረጻ አካል የሆነ የአራት ወራት የበይነመረብ የመማሪያ መድረክ ነው። ፕሮግራሙ የተቀረጸው በአገር ውስጥ ዘላቂ ፈጠራዎች ላይ የቋንቋ ኤአይ ቴክኖሎጂዎች ዕድገትና አጠቃቀምን ለማፋጠን የሚያስፈልጉ ውጤታማ፣ ሥነ-ምግባራዊ እና አስፈላጊ አጋርነቶችን ለመገምገም ነው።
ይህ የፍላጎት መግለጫ ጥሪ የአገር ውስጥ፣ ቀጠናዊ እና ዓለም አቀፍ አጋሮች በጋራ እንዲማሩ እና ለዘላቂ ልማት የኤአይ ሃብ ንድፍ የየበኩላቸውን አስተዋጽኦ እንዲያበረክቱ ይጋብዛል። በሂደቱ ውስጥ ይሸፈናሉ ተብለው የሚጠበቁት መሠረታዊ የጥናት ጥያቄዎች የሚከተሉትን ያካትታሉ (ነገር ግን በእነዚህ ብቻ አይወሰኑም)፦
የአፍሪካ ቋንቋዎች የውሂብ ስብስቦችን በስፋት እንዴት ነፃ ማውጣት እና በዲጂታል መልክ መቅረጽ እንችላለን? ምን ዓይነት አዳዲስ የፈጠራ አካሄዶችስ አሉ?
የማኅበረሰብ ባለቤትነት ሞዴሎችን እና የቋንቋ ውሂብን ለሕዝብ የጋራ ጥቅም በኃላፊነት የማስተዳደር ሥራን እንዴት ማገዝ እንችላለን? በአሁኑ ወቅት ምን ዓይነት ሞዴሎች አሉ? እንደ ምርጥ ተሞክሮስ እንዴት ልናለማቸው እንችላለን? ተግዳሮቶቹስ ምንድናቸው?
የአፍሪካ ቋንቋዎችን—እና በአጠቃላይ አነስተኛ ሀብት ያላቸውን ቋንቋዎች—በታላላቅ የቋንቋ ሞዴሎች እና በሌሎች የኤአይ ቴክኖሎጂዎች ውስጥ በኃላፊነት እና በከፍተኛ ደረጃ ለማካተት ምን ዓይነት አጋርነቶች ሊረዱ ይችላሉ?
የግሉ ዘርፍ የቋንቋ ኤአይ ቴክኖሎጂዎች የሕዝብን እሴት እና ባለቤትነት ለማክበር ምን ዓይነት መሠረታዊ መመሪያዎችን መከተል አለባቸው?
አነስተኛ ሀብት ያላቸው ቋንቋዎች በጀማሪ ኩባንያዎች እድገት እና በኢንዱስትሪ ማፋጠን ውስጥ ያላቸው ሚና ምንድነው?
በኤነርጂ፣ በግብርና፣ በጤና፣ በውሃ፣ በትምህርትና ሥልጠና እንዲሁም በመሠረተ-ልማት ዘርፎች ውስጥ የቋንቋ ኤአይ ተግባራዊ አጠቃቀሞች ምንድናቸው?
የፍላጎት መግለጫ ጥሪውን ተከትሎ፤ ዩኤንዲፒ ከተሳታፊ ድርጅቶች ጋር በመሆን በእነዚህ የጥናት ጥያቄዎች ዙሪያ ውይይቶችን ያመቻቻል። ተሳታፊ ድርጅቶች ይህ የጋራ የንድፍ ቀረጻ ምዕራፍ በሚሰበስባቸው ፍላጎት ያላቸው አጋሮች አማካኝነት የትብብር መረቦችን የመጠቀም፣ ለሙከራ ፕሮጄክቶች እምቅ የገንዘብ ድጋፍ የማግኘት እና ሌሎች ሀብቶችን የማግኘት ዕድል ይኖራቸዋል።
